Tư vấn:      Hotline: 1900.6180
tu van suc khoe sinh san
Loading

Những nguy cơ khi trẻ đau bụng

Đau bụng là một dấu hiệu thường gặp ở trẻ và là một trong những nguyên nhân hàng đầu mà trẻ được đem đến các cơ sở y tế. Nguyên nhân gì gây đau bụng ở trẻ?

Những nguy cơ khi trẻ đau bụng

Ngoài những nguyên nhân đau bụng do một số bệnh lý tại ruột thì không được quên rằng nguyên nhân của nó có thể là do bệnh lý ngoài ống tiêu hóa, và mức độ của bệnh cũng như biểu hiệu lâm sàng rất đa dạng.
Cần phân biệt đây là đau bụng cấp, đau bụng tái diễn, đau bụng nội khoa hay đau bụng ngoại khoa.

* Phân loại:
1/ Đau bụng cấp ở trẻ em: Đau bụng cấp là cơn đau bụng xảy ra một cách đột ngột, đau từng cơn, kèm theo những triệu chứng như đề kháng hay phản ứng thành bụng. Tình trạng thường gặp ở trẻ em làm bố mẹ rất lo lắng. Bệnh gặp ở bất cứ lứa tuổi nào, có thể lúc trẻ được 2 - 3 tháng tuổi hay ở trẻ 13 - 14 tuổi. Nguyên nhân rất đa dạng và đôi lúc chẩn đoán gặp nhiều khó khăn.
a. Nguyên nhân:
- Cấp cứu ngoại khoa:
+ Viêm ruột thừa.
+ Lồng ruột.
+ Thoát vị nghẽn.
+ Viêm phúc mạc tiên phát.
+ Xoắn ruột do xoay ruột dở dang, thủng tạng rỗng, chấn thương vùng bụng.
- Không có chỉ định ngoại khoa cấp cứu:
Khi chẩn đoán ban đầu không phải là một cấp cứu ngoại khoa, thì cần làm những thăm dò khác đặc biệt là siêu âm chẩn đoán, transaminase, cấy máu, ngoáy họng tìm vi khuẩn. Hướng chẩn đoán vẫn phụ thuộc vào dấu hiệu lâm sàng.
+ Viêm phổi, viêm mủ màng tim và viêm cơ tim.
+ Nhiễm trùng đường tiểu, sỏi tiết niệu, thận ứ nước.
+ Viêm dạ dày ruột cấp, viêm gan siêu vi, sỏi mật, viêm túi mật, viêm tụy, nhiễm giun đũa, giun móc, viêm loét dạ dày.
+ Xuất huyết dạng thấp (Purpura rheumatoid).
+ Hội chứng tăng urê máu huyết tán.
b. Những yếu tố có giá trị để chẩn đoán:
- Sẹo ở bụng: Hãy nghỉ đến biến chứng ngoại khoa sau mổ.
- Nếu trẻ có những ngày sống ở vùng dịch tễ, cần nghĩ đến một số bệnh như sốt rét, amíp, nhiễm ký sinh trùng đường ruột.
- Trẻ bú mẹ cần nghĩ đến lồng ruột, xoắn ruột, nghẽn thoát vị. Ở trẻ gái, nếu cơn đau khu trú ở vùng hạ vị, thì cần nghĩ đến xoắn buồng trứng, viêm phần phụ, hay ở trẻ thiếu niên cần nghĩ đến tắc kinh thứ phát, biến chứng của có thai, trong những trường hợp này cần làm siêu âm bụng.
* Lưu ý:

- Xác định tình trạng nặng của bệnh nhân.
- Nhớ rằng một trường hợp đau bụng cấp tính ngoại khoa vẫn phải nghĩ một tình huống nội khoa khi cần thiết.
Nếu không tìm ra vấn đề gì, thì viêm hạch mạc treo đặc biệt do Yersinia hay bệnh cảnh Virus loại tăng bạch cầu đơn nhân nhất là ở bệnh nhân có triệu chứng nhiễm đường hô hấp trên với nhiều hạch lớn và lách lớn cần phải chú ý. Đứng trước những trường hợp này, cần theo dõi sát về phương diện lâm sàng vài ngày sau đó để có thái độ xử trí kịp thời (nhất là những bệnh cảnh ngoại khoa cấp tính).
2/ Đau bụng tái diễn:
Đau bụng tái diễn được định nghĩa là những cơn đau lập lại ít nhất 3 đợt trong vòng 3 tháng trước đó. Tần suất mắc bệnh vào khoảng 10% trẻ từ 3-15 tuổi, hiếm khi gặp ơ trẻ < 4 tuổi, thường gặp nhất ở lứa tuổi 8-10 và trẻ gái tuổi dậy thì; trẻ gái chiếm đa số. Nguyên nhân đau bụng tái diễn có thể gồm 3 nhóm: thực thể, chức năng hay có nguồn gốc tâm lý. Nhiều nguyên nhân có thể xuất hiện trên một bệnh nhân. Thường có mối liên quan giữa thực thể hay chức năng, đặc tính về nhân cách hay cảm xúc cũng như thói quen trong cuộc sống. Ở các nước đang phát triển, đau bụng tái diễn có nguồn gốc tâm căn chiếm khoảng 80-90% bệnh nhân, do thực thể hay chức năng chiếm khoảng 5-10%.
a. Nguyên nhân: Bằng chứng để xác định nguyên nhân thực thể khá giới hạn. Đặc biệt cần phải chú ý đến những yếu tố tâm sinh lý.
- Đau bụng tái diễn kèm theo những triệu chứng khác:
+ Triệu chứng gan - mật (đau vùng hạ sườn phải): bệnh lý đường mật (viêm đường mật).
+ Đau ở vùng hạ sườn trái, có hướng lan ra xương bả vai: bệnh cảnh của tụy ( viêm tụy, u giả nang tụy, tăng lipid máu typ1).
+ Nôn mửa có thể kèm theo nôn ra máu và đau bụng sau bữa ăn, nghĩ đến nguyên nhân ở đường tiêu hóa trên: trào ngược dạ dày - thực quản, loét dạ dày thực quản. Một trong những nguyên nhân quan trọng của cơn đau bụng tái diễn ở trẻ em là do Helicobacter pylori. Chẩn đoán gián biệt quan trọng là bệnh lý trên cơ hoành, nhất là viêm màng ngoài tim.
- Ỉa chảy tái diễn, thỉnh thoảng có máu, tổng trạng giảm kèm theo hội chứng viêm: Hướng chẩn đoán đến một tình trạng bệnh lý ở đường tiêu hóa thấp: Bệnh Crohn, viêm đại tràng chảy máu (chẩn đoán xác định cần phải có những thăm dò chức năng khác như soi trực tràng, chụp đại tràng với baryt hay chụp ruột non với thuốc cản quang), bất dung nạp protein sữa bò, viêm đại tràng do vi khuẩn hay ký sinh trùng.
+ Tuy nhiên một số trường hợp ngoại khoa đã biết rõ như bệnh lý của túi thừa Meckel (xuất huyết tái diễn, thiếu máu thiếu sắt) rất khó chẩn đoán với các kỹ thuật thăm dò cổ điển như chụp khung đại tràng mà chỉ xác định được nhờ chụp nhấp nháy (Scintigraphie); ruột đôi hay nang mạc treo.
+ Bệnh lý ở đường tiết niệu sinh dục nếu kèm theo các triệu chứng như như đái khó, đái ra máu, đau vùng hạ vị hay vùng hông. Có thể là bệnh cảnh của nhiễm trùng đường tiểu, dị tật đường tiểu hay sỏi tiết niệu; hay bệnh lý của buồng trứng hay phần phụ ở trẻ tiền dậy thì.
+ Hội chứng viêm.
+ Dấu chứng thần kinh như nhức đầu, nôn mửa, kèm theo những dấu chứng thần kinh bất thường khác cần nghĩ đến tăng áp lực nội sọ, hay migraine hay động kinh thể bụng.
+ Bệnh lý về chuyển hóa như hạ đường máu, porphyries.
- Đau bụng tái diễn đơn độc:
Vị trí cơn đau rất quan trọng để xác định nguyên nhân đau.
+ Đau vùng hạ sườn: nghĩ đến nguyên nhân gan mật
+ Đau vùng thượng vị: bệnh lý ở thực quản, trung thất, hay dạ dày.
+ Đau vùng quanh rốn: Bệnh lý ở khung đại tràng, ruột non hay rễ thần kinh.
+ Đau vùng hạ sườn trái: Bệnh lý ở tụy hay sỏi tiết niệu, hay cũng có thể là đau do táo bón.
+ Đau vùng hạ vị: Bệnh lý ở đường tiểu hay phụ khoa (trẻ gái), cần phải thăm trực tràng.
b. Xét nghiệm:
- Công thức máu, VS, transaminase, amylase máu, xét nghiệm phân tìm ký sinh trùng, hồng cầu và tế bào), siêu âm bụng.
- Thăm dò khác: chụp khung đại tràng, chụp dạ dày với baryte, UIV. Chụp cắt lớp vùng quanh rốn (tất cả những đau bụng quanh rốn cần xác định nguyên nhân thực thể).
- Đánh giá về nhân cách của trẻ và tìm hiểu những mối quan hệ của trẻ đối với gia đình và trẻ đối với môi trường xung quanh.
* Xử trí:
- Xử trí nguyên nhân. Tùy thuộc nguyên nhân có một thái độ xử trí khác nhau. Cần chú ý những trường hợp đau bụng cấp có nguyên nhân từ ngoại khoa như viêm ruột thừa hay lồng ruột để chẩn đoán chính xác và sớm hầu có thái độ điều trị kịp thời.
- Thuốc: Rất thận trọng khi dùng thuốc giảm đau, giảm nhu động ruột khi chưa xác định nguyên nhân.
- Cần vỗ về an ủi trẻ và động viên bố mẹ, tránh tạo sự lo lắng hay kích thích cho bố mẹ trẻ khi không cần thiết.

Khi trẻ có dấu hiệu đau bụng hãy phân loại sơ bộ nhanh chóng và đưa trẻ đến viện kiểm tra và xử trí kịp thời để dảm bảo sức khỏe tốt cho trẻ.

Nguồn tổng hợp

Tag: tư vấn sức khỏe qua điện thoại, suc khoe tre em, suc khoe phu nu

 

   GỬI BÌNH LUẬN
  
    Thay hình khác
suc khoe tre em, sức khỏe trẻ em
suc khoe, bao suc khoe, sức khỏe